Vanochtend zat ik op een grasmat in de zon met mijn ogen dicht. Toen ik ze weer opende, zag ik een paardenbloem voor me.
Een bloem die ik normaal gesproken als vanzelfsprekend beschouw, tenzij het tijd is om zijn leuke zaadjes te helpen verspreiden. Dan kan ik me niet inhouden en blaas ik graag in één keer alles weg. Herinneringen overspoelen me: als kind liep ik met mijn beste vriendin Senna, een speelse Bernersennenhond, door een veld vol paardenbloemen. Ze leken toen veel groter dan nu. Later plukten mijn broertjes, zusje en ik paardenbloemen met onze oppas, splitsten we de steeltjes en legden ze in water. Na een tijdje waren ze omgevormd tot kleine kunstwerkjes. We maakten kettingen en kronen van madeliefjes en gaven de bladeren aan de konijnen, luisterend naar hun gulzige knabbelgeluiden.
Paardenbloemen om te eten en te genezen
Wist je dat je paardenbloemen ook kunt eten? Vooral de jonge bloemen hebben een zoete, honingachtige smaak, terwijl oudere bloemen bitterder zijn. De bladeren zijn heerlijk in een salade; jonge bladeren zijn veel minder bitter dan de volwassen versie. Van de bloemen kun je siroop of jam maken. Bovendien is de paardenbloem goed voor je gezondheid. Van oudsher wordt het gedroogd voor thee, omdat het rijk is aan mineralen en vitaminen en goed is voor de spijsvertering, lever en nieren (het heeft een mild diuretisch effect). De melkachtige vloeistof uit de stengels kan op je huid worden aangebracht bij acne. Daarnaast wordt de paardenbloem ook gebruikt tegen artritis en wratten. De officiële naam, Taraxacum officinale, betekent letterlijk ‘uit de apotheek afkomstig’. De Nederlandse naam is trouwens een raadsel, aangezien paarden helemaal niet zo van deze bloem houden.
De madelief
Ik zag ook een madeliefje verderop, een lid van dezelfde familie als de paardenbloem. Ook deze bloem is eetbaar en bevat veel vitamine C. Gebruik bij voorkeur de jonge, nog dichte bloemen. Als je de bloemknoppen in zuur legt, kun je ze als vervanger voor kappertjes gebruiken. De madelief kan ook helpen bij eczeem. Zowel de paardenbloem als de madelief sluiten hun bloemen ’s avonds als het schemert; ze reageren op het zonlicht. Wat betreft de naam: er zijn twee theorieën. ‘Made’ zou kunnen verwijzen naar ‘weide’ of ‘hooiveld’, of misschien komt het van ‘maagd’. In de christelijke traditie staat de madeliefje ook symbool voor maagdelijkheid en daarmee voor Maria. Hoe dan ook, net als de paardenbloem, kun je de madelief voor veel meer gebruiken dan je zou denken.
Wormenpoep
Tot slot viel me een mooi hoopje wormenpoep op. Steeds meer mensen kopen dit als mest voor hun planten. Wormen eten hun omgeving op, verwerken het en poepen iets uit dat lijkt op wat ze naar binnen hebben genomen, maar dan verrijkt met stikstof, fosfor en kalium. Een overvloed aan wormen in de bodem is een goed teken: het betekent dat er veel voedsel voor hen is en dat ze bijdragen aan een gezonde bodem. Hun poep verrijkt de aarde, terwijl hun tunnels ervoor zorgen dat de grond luchtig blijft en wortels gemakkelijk kunnen groeien. Bovendien verbetert dit het waterbeheer in de bodem.
Nou, dat was het weer voor nu. Tijd om zelf een paardenbloem of madeliefje te proeven!
Mirte van Os 